ಸಹಾರಾ ಇಂಡಿಯಾ ಪರಿವಾರ್ (ಹಿಂದಿ:सहारा इंडिया परिवार,ಉರ್ದು: سہارا انڈیا پریوار;ಪರಿವಾರ "ಕುಟುಂಬ" ಹಿಂದಿದಲ್ಲಿ) ಹಣಕಾಸಿನ ಸೇವೆಗಳು, ವಸತಿಗೃಹಗಳಿಗಾಗಿ ಧನಸಹಾಯ, ಮ್ಯೂಚುವಲ್ ಫಂಡ್, ಜೀವವಿಮೆ, ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ, ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಮುದ್ರಣ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ಮಾಧ್ಯಮ, ಚಲನಚಿತ್ರ ತಯಾರಿಕೆ, ಕ್ರೀಡೆ, ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ,ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ,ಆದರಾತಿಥ್ಯ, ಬಳಕೆದಾರರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳೇ ಮೊದಲಾದ ಹಲವಾರು ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಯಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿದ ಭಾರತೀಯ ಸಂಘಟಿತ ವ್ಯಾಪಾರೀ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಹೊಸ ತಂಡ ಸಹಾರಾ ಪುಣೆ ವಾರ್ರಿಯರ್ಸ್ ತಂಡವನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮತ್ತು ಹಾಕೀ ತಂಡಗಳ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವವನ್ನೂ ಪಡೆದಿದೆ. == ಹಣಕಾಸು == ಗೃಹೋಪಯೋಗಿ ಧನ ಸಹಾಯ ಮ್ಯೂಚುಯಲ್‌‌ ನಿಧಿಗಳು ವಿಮೆ == ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ == ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ ಯೋಜನೆ "ಸಹಾರಾ ಸಿಟಿ ಹೋಮ್ಸ್ " ಬಾವುಟದಡಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨೧೭ ನಗರಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಟ್ಟಣಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಈ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕೊಚ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಾರಾ ತನ್ನ "ಸಹಾರಾ ಗ್ರೇಸ್" ಮುದ್ರಾಂಕಿತ ವಸತಿಸಂಕೀರ್ಣವೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು ಈ ಮುದ್ರೆಯಡಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡ ಮಹಡಿಮೇಲಿನ ವಸತಿಗೃಹಗಳು ಹಾಗೂ ಚಾವಣಿಯಲ್ಲಿನ ಕೊಠಡಿಗಳ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿರುವ ಕೊಚ್ಚಿಯ ಯೋಜನೆಯು ಗುರ್‌ಗಾಂವ್ ಮತ್ತು ಲಕ್ನೋಗಳಲ್ಲಿನ ವಸತಿ ಯೋಜನೆಗಳ ನಂತರದ ಮೂರನೆಯ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಸಹಾರಾ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಇತರ ಉದ್ಯಮಗಳು ಸಹಾರಾ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಲಕ್ನೋ, ಗೋರಖ್‌ಪುರ್, ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಭೋಪಾಲ್, ಸಹಾರಾ ಮಾಲ್‌ಗಳಾದ ಲಕ್ನೋದ ಸಹಾರಾ ಗಾಂಜ್, ಮತ್ತು ಗುರ್‌ಗಾವ್‌ನ ಸಹಾರಾ ಮಾಲ್‌ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ. ಸಹಾರಾ ಮಾಲ್ ಸಹಾರಾ ಗಾಂಜ್ ಸಹಾರಾ ಸಿಟಿ ಸಹಾರಾ ಸಹಾರಾ್ ಸಹಾರಾ ಗ್ರೇಸ್ == ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯ == ಸಹಾರಾವು ಮಾಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಂಬಯಿ-ಪುಣೆ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಆಂಬಿ ವಾಲ್ಲಿ ಎಂಬ ವಸತಿಗೃಹಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ನಗರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ನಗರವು ಸುಮಾರು ೧೦,೦೦೦ಎಕರೆಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಜಪಾನ್‍ನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಇದು ಪರಿಸರ-ಸ್ನೇಹಿ ನಗರವಾಗಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಜಪಾನ್‍ನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಇದು ಪರಿಸರ-ಸ್ನೇಹಿ ನಗರವಾಗಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ, ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ನೀರು ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಸ್ಥಾವರಗಳನ್ನೂ ಈ ನಗರವು ಹೊಂದಿದೆ.ಈ ಯೋಜನೆಯು ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ಬೇಕಾಗುವ ಎಲ್ಲಾ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು, ಬಿಡುವಿನ ಹಾಗೂ ಮನೋರಂಜನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶಗಳು, ಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಸ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ, ಆತಿಥ್ಯ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಭೋಜನ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಆರೋಗ್ಯರಕ್ಷಣಾ ಸೂತ್ರಗಳು, ಸಭೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಲೋಚನೆ ಯಾ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು ಮುಂತಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ನಗರವನ್ನಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವತ್ತ ತನ್ನ ಗಮನವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ. ಹಿಲ್ ನಗರವು ಅಂದಾಜು ಸುಮಾರು ೧೩,೦೦೦ ಉದ್ಯಾನಗೃಹಗಳನ್ನು, ದಾರುಕುಟಿಗಳನ್ನು (ಮರದ ಮನೆ) ಮತ್ತು ಇತರ ಅಪರೂಪದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ನಿವಾಸಗಳನ್ನು ತನ್ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. == ಮಾಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಮನೋರಂಜನೆಗಳು == ಮಾಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಮನೋರಂಜನಾ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲೂ ಸಹಾರಾವು ತನ್ನನ್ನು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಸುಮಾರು ೩೬ ನಗರ ಸೀಮಿತ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಾರ್ತಾವಾಹಿನಿ ಸಹಾರಾ ಸಮಯ್, ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಮನೋರಂಜನಾವಾಹಿನಿ, ಸಹಾರಾ ವನ್ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಾಹಿನಿ ಫಿಲ್ಮೀ ಗಳನ್ನೊಂಳಗೊಂಡ ಸಮಯ್ ಎಂಬ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿಂದಿ ವಾರ್ತಾವಾಹಿನಿಯನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಸಹಾರಾ ಸಮಯ್ ತನ್ನ ವಾರ್ತಾಕೊಠಡಿಯ ಸಂಪರ್ಕ ಕೇಂದ್ರಗಳ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆಗಾಗಿ ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಶ್ರೇಷ್ಟತಾ ಪುರಸ್ಕಾರ(ಬ್ರಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಎಕ್ಸೆಲೆನ್ಸ್ ಅವಾರ್ಡ್)ವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ ಫಿರಂಗಿ ವಾಹಿನಿಯನ್ನು ಸಹಾರಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿತು. ಸಹಾರಾ ವನ್ ಸಹಾರಾ ಫಿಲ್ಮೀ ಸಹಾರಾ ಫಿರಂಗಿ ಸಹಾರಾ ಸಮಯ್ ಆಲ್ಮೀ ಸಹಾರಾ ಸಹಾರಾ ಸಮಯ್ ಸಹಾರಾ ಮುಂಬಯಿ ಸಹಾರಾ ಸಮಯ್ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ್/ಚತ್ತೀಸ್‌ಘರ್ ಸಹಾರಾ ಸಮಯ್ ಬಿಹರ್/ಝಾರ್ಖಂಡ ಸಹಾರಾ ಸಮಯ್ ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ್/ಉತ್ತರಾಂಚಲ್ == ಮುದ್ರಣ ಮಾಧ್ಯಮ == ಸಹಾರಾ ಮುದ್ರಣ ಮಾಧ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಸಹ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಮುದ್ರಣ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸಹಾರಾ ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಹಿಂದಿ ವಾರ್ತಾ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಾರಾ ದ ೭ ಆವೃತ್ತಿಗಳು, ಉರ್ದು ವಾರ್ತಾ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ರೊಝ್‌ನಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಾರಾ ದ ಒಂಭತ್ತು ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉರ್ದು ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಾರಾ ಲಕ್ನೋ ಗೋರಕ್‌ಪುರ್‌ ಕಾನ್ಪುರ್‌ ನವ ದೆಹಲಿ ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್‌ ಪಾಟ್ನಾ ವಾರಣಾಸಿ ಸಹಾರಾ ಟೈಮ್ ರೊಝ್‌ನಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಾರಾ ಆಲ್ಮಿ ಸಹಾರಾ ಬಾಝ್ಮ್ ಇ ಸಹಾರಾ == ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ == ಚಲನಚಿತ್ರ ಉದ್ಯಮದಡಿ ಸಹಾರಾವು ಹಿಂದಿ ಹಾಗೂ ಭಾರತದ ಇತರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷಾ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಬೆವಫಾ , ಪೇಜ್ ೩ , ಸರ್ಕಾರ್ , ನೊ ಎಂಟ್ರಿ , ವಾಂಟೆಡ್ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಯಶಸ್ಸು ಸಾಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ೨೦೧೦ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿತ್ತು ಆದರೆ, ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಮುರಿದುಬಿತ್ತು. ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಸಹಾರಾ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸಹಾರಾ ಫಿಲ್ಮ್ ಸಿಟಿ ಸಹಾರಾ ಇಂಡಿಯಾ ಪರಿವಾರ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ಚಿತ್ರ ತಯಾರಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲಾ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ, ದೂರದರ್ಶನ ತಂತ್ರಾಂಶ ಮತ್ತು ಜಾಹೀರಾತು ಪ್ರಕಟಣೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವಂತಹ "ಚಲನಚಿತ್ರ ನಗರ" ವನ್ನು (ಫಿಲ್ಮ್ ಸಿಟಿ) ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದೆ. ಚಲನಚಿತ್ರ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಸಕ್ತ ಎಲ್ಲಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನ್ನು ನವೀಕರಿಸಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಮತ್ತು ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವುಳ್ಳ ಆಧುನಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ == ಸಹಾರಾ ತನ್ನ ಪ್ರವಾಸೋಧ್ಯಮದಡಿ ದೇಶೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಯಾಣ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಸಂಘಟಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಸಹಾರಾ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಅನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. == ಕ್ರೀಡೆಗಳು == ಚಿತ್ರ:--. ಸಹಾರಾ ಸಮುದಾಯವು ಪುಣೆಯ ತಂಡ (ಸಹಾರಾ ಪುಣೆ ವಾರ್ರಿಯರ್ಸ್) ವನ್ನು ೨೧ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ೧೭೦೨ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಸಹಾರಾ ಇಂಡಿಯ ಪರಿವಾರ್ ೨೦೦೧ರಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವ ನೀಡುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಕೊನೆಯ ಬೆಲೆ ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲಿ (ಬಿಡ್) ಸಹಾರಾ ಸಮೂಹವು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೯ಕ್ಕೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲಕ್ಕೆ ೪೦೦ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವವನ್ನು ನೀಡುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ತನ್ನ ಬಗಲಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಿಯಂತ್ರಣಾ ಮಂಡಳಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಯೋಜಕರನ್ನು ಪಡೆಯದಿದ್ದ ಕಾರಣದಿಂದ ಇನ್ನೂ ಆರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ತನ್ನ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಸಹಾರಾ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ. ೨೦೧೦ರ ಮೇ ೩೧, ಸೋಮವಾರ ಈ ತಂಡವು ಭಾರತೀಯ ಪುರುಷರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವದ ಹಕ್ಕನ್ನು ೨೦೧೩ರ ದಶಂಬರ್ ೩೧ರವರೆಗೆ ಪುನಃ ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಟೀಮ್ ಇಂಡಿಯಾ ತಂಡದ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವದ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಸಹಾರಾವು ಭಾರತಿ ಏರ್‌ಟೆಲ್‌ನ್ನು ಮೀರಿಸಿದ ಹರಾಜು ಬೆಲೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸಹಾರಾವು ತಿಂಗಳಿಗೆ ೩.೩ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಂತೆ ಈ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿತು.ಸಹಾರಾ ಮತ್ತು ಏರ್‌ಟೆಲ್ ತಮ್ಮ ಅರ್ಹತಾ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಠೇವಣಿಯನ್ನು ಜೊತೆಯಾಗಿಯೇ ಒಪ್ಪಿಸಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಬೆಲೆ ಘೋಷಣೆಯು ಸೋಮವಾರದಂದು ಒಪ್ಪಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರದಲ್ಲಿ, ಬಿಸಿಸಿಐಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಮಿತಿಯು ಟೀಮ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಹೊಸ ಪ್ರಾಯೋಜಕರನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. == ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ == ಸಹಾರಾ ಸಮೂಹವು ಲಕ್ನೋದಲ್ಲಿನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯೊಂದರ ಒಡೆತನವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಈ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಾರಂಭಿಸಿತು ಮತ್ತು ೫೫೪ ಮಂಚಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಅವಕಾಶವುಳ್ಳ, ೧೨೦ ತೀವ್ರ ನಿಗಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ, ಒಟ್ಟು ಅಂದಾಜು ಸುಮಾರು ೩೫೦ ಮಂಚಗಳುಳ್ಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ೩೧ ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆವರಿಸಿದ್ದು ರೋಗ ತಡೆ ಮತ್ತು ಆಯುರ್ವೇದ, ಹೋಮಿಯೋಪತಿ, ನ್ಯಾಚುರೋಪತಿ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಾಂತ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಯೋಗ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಂತಹ ಬದಲಿ ಔಷಧ ವಿಧಾನಗಳ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. == ಆತಿಥ್ಯ == ಸಹಾರಾ ಸಮೂಹವು ಮುಂಬಯಿನಲ್ಲಿ "ಸಹಾರಾ ಸ್ಟಾರ್" ಎಂಬ ಹೊಟೇಲನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತು. ಇದು ೫ ಸ್ಟಾರ್ ಹೊಟೇಲ್ ಆಗಿದ್ದು ಮುಂಬಯಿ ದೇಶೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದೆ ಹಾಗೂ ಸುಮಾರು ೭.೧೨ ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯನ್ನಾಕ್ರಮಿಸಿದೆ. ಈಗ ಇದು ೨೧೦ ಅತಿಥಿಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ೧೩ ಸ್ವೀಟ್ ದರ್ಜೆಯ, ಮತ್ತು ೯ ರೆಸ್ಟಾರೆಂಟ್ ಮಾದರಿಯ ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಅಧಾರಸ್ತಂಭವಿಲ್ಲದೇ ರಚಿಸಿದ ಆಕಾಶದಷ್ಟೇ ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ಗುಮ್ಮಟಾಕಾರದ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಪಂಚದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಅರ್ಧಗೋಳದ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಗಾಜಿನ ಎಲಿವೇಟರ್, ಸಮುದ್ರದ ಆಕ್ವೇರಿಯಮ್, ಕೃತಕ ಕೊಳ, ಒಳಮುಖ ಹಾಗೂ ಹೊರಮುಖವಾಗಿರುವ ಕೊಠಡಿಗಳು, ಗಾಜಿನ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿ ಹೊಂದಿರುವ ಕೊಠಡಿಗಳು, ವಾಹನ ನಿಲುಗಡೆ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಇತರ ಸವಲತ್ತುಗಳಾದ ಸಹಾರಾ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮ ಕೇಂದ್ರ, ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಡುಗೆಮನೆ ಹೊಂದಿರುವ ರೆಸ್ಟಾರೆಂಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳೂ ಕೂಡಾ ಇವೆ. ಸಹಾರಾ ಸ್ಟಾರ್ - ಮುಂಬಯಿ ಗ್ರಾಸ್‌ವೆನೂರ್ ಹೌಸ್ ಹೊಟೇಲ್ - ಲಂಡನ್ (ಯು.ಕೆ). == ಕರಕುಶಲ ಕಲೆ == ಅರ್ಯ ಸೆಣಬಿನ ಯೋಜನೆ ಈ ಯೋಜನೆಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸೆಣಬಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಉದಾ: ಕಂಬಳಿಗಳು, ರತ್ನಗಂಬಳಿಗಳು, ನೆಲಹಾಸು, ಕೈಕಸುಬುಗಳು, ಸೆಣಬಿನ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳು ಮುಂತಾದುವು. ಕಸ್ತೂರಿ ಕರಕುಶಲಕಲೆಗಳು ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಅಂಗಡಿಗಳ ಸಾಲು ಮಹಿಳೆಯರ ಉಡುಪುಗಳು, ಗೃಹೋಪಯೋಗಿ ಸಲಕರಣೆಗಳು, ರೇಶ್ಮೆಯ ಜಮಖಾನೆಗಳು ಮತ್ತು ರತ್ನಗಂಬಳಿಗಳು, ಫ್ಯಾಶನ್ ಸಾಮಾಗ್ರಿಗಳು, ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿಯ ಆಭರಣಗಳು, ಅಮೂಲ್ಯ ಕಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಆಭರಣಗಳು, ಅಲಂಕಾರದ ದೀಪಗುಚ್ಚಗಳು, ಅಮೃತಶಿಲೆಗಳು, ಮರದ, ಕಲ್ಲಿನ ಮತ್ತು ಕಲಾತ್ಮಕ ಲೋಹದ ಸಾಮಾಗ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಚರ್ಮದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರುತ್ತವೆ. == ಸಹಾರಾ ವಾಯುಸಾರಿಗೆ == ೧೯೯೧ರ ಸಪ್ಟಂಬರ್ ೨೦ರಂದು ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡ ವಾಯುಸಾರಿಗೆಯು ಸಹಾರಾ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್ ಎಂಬ ಎರಡು ಬೋಯಿಂಗ್ ೭೩೭-೨೦೦ ವಿಮಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ೧೯೯೩ರ ದಶಂಬರ್ ೩ರಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಮೊದಲು ದೆಹಲಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರಿಸಿ ಭಾರತದ ಉತ್ತರ ಭಾಗಗಳ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಹಾರಾಟಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಗಮನ ನೀಡಲಾಯಿತು. ನಂತರದಲ್ಲಿ, ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳನ್ನೂ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾರಂಭಿಸಿತು. ವಿಮಾನಗಳ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಾರಾ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್ ಎಂದೇ ನಮೂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ೨೦೦೦ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨ ರಂದು ಸಹಾರಾ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್ "ಏರ್ ಸಹಾರಾ" ಎಂಬ ಲಾಂಛನದೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿತು. ೨೦೦೪ರ ಮಾರ್ಚ್ ೨೨ರಂದು ಚೆನ್ನೈಯಿಂದ ಕೊಲಂಬೋಗೆ ವಿಮಾನ ಸಂಚಾರ ಆರಂಭಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇದು ಒಂದು ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಯಿತು. ಇದು ಸಹಾರಾ ಇಂಡಿಯಾ ಪರಿವಾರ್ ಸಂಘಟಿತ ಉದ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಈ ವಾಯುಸಾರಿಗೆಗೆ ಸಂದಿಗ್ಧ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಒದಗಿಬಂದಿದ್ದು, ದೇಶೀಯ ವಿಮಾನ ಸಾರಿಗೆಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಪಾಲು ಜನವರಿ ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು ಸುಮಾರು ೧೧% ಆಗಿದ್ದು ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣ ೮.೫% ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿತ್ತು. ಈ ವಾಯುಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಜೆಟ್ ಏರ್‌ವೇಸ್‌ಗೆ ೧೪೫೦ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗೆ ಮಾರಲ್ಪಟ್ಟಿತು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == ಸಹಾರಾ ಇಂಡಿಯಾ ಪರಿವಾರ್‌ 2009-02-27 ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ. .